| ชื่อบทความ |
แพลตฟอร์มการประเมินวุฒิภาวะวัฒนธรรมความปลอดภัยโดยใช้เทคนิค HEART
|
| ชื่อบทความ(English) |
Safety Culture Maturity Assessment Platform with HEART
|
|
|
|
| ประเภทบทความ |
บทความวิจัย
|
| ชื่อผู้แต่ง |
ธันวา ชัยรัตนานนท์, อรรถวิท ชังคมานนท์, ก่องกาญจน์ ดุลยไชย และ สมนึก สินธุปวน(*) (Tunwa Chairattananon, Attawit Changkamanon, Kongkarn Dullayachai and Somnuek Sinthupuan(*))
|
| หน่วยงาน |
สาขาวิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ (Computer Science Department, Faculty of Science, Maejo University) *Corresponding author: somnuk@mju.ac.th
|
| ชื่อวารสาร |
วารสารแม่โจ้เทคโนโลยีสารสนเทศและนวัตกรรม ปีที่ 12 ฉบับที่ 3 กันยายน – ธันวาคม 2569
|
| บทคัดย่อ |
งานวิจัยนี้นำเสนอแพลตฟอร์มประเมินวุฒิภาวะวัฒนธรรมความปลอดภัยภายในองค์กรในรูปแบบเว็บแอปพลิเคชันเพื่อแก้ไขข้อจำกัดของการประเมินแบบเดิมที่อาศัยเอกสารหรือแบบฟอร์ม ออนไลน์ทั่วไป ซึ่งมักประสบปัญหาความล่าช้าในการรวบรวมและสรุปผล การสูญหายของข้อมูลการ ติดตามความคืบหน้าที่ไม่ต่อเนื่อง และข้อจำกัดด้านการวิเคราะห์เชิงลึก ระบบที่พัฒนาขึ้นรองรับการ กำหนดสิทธิ์ตามบทบาทผู้ใช้งาน ได้แก่ ผู้ประเมิน ผู้ดูแลผลการประเมิน และผู้ดูแลระบบสูงสุด โดยสามารถบันทึกข้อมูลอย่างต่อเนื่อง จัดการข้อมูลแบบรวมศูนย์ ติดตามความคืบหน้าของการ ประเมินแบบเรียลไทม์ และแสดงผลผ่านแดชบอร์ดและรายงานสรุปอัตโนมัติ
แพลตฟอร์มนี้พัฒนาด้วย React.js สำหรับส่วนติดต่อผู้ใช้ Node.js ร่วมกับ Express สำหรับ ตรรกะการทำงานและบริการ API และ MySQL สำหรับการจัดเก็บข้อมูลเชิงสัมพันธ์แบบรวมศูนย์ โดยเลือกใช้เทคโนโลยีดังกล่าวเพื่อรองรับการจัดการสิทธิ์ผู้ใช้ การรับแบบประเมิน การประมวลผล ผลลัพธ์ และการแสดงผลเชิงวิเคราะห์ผ่านเว็บแอปพลิเคชัน เพื่อยกระดับการวิเคราะห์ให้มากกว่าการ สรุปคะแนนแบบมาตราส่วนลิเคิร์ต งานวิจัยนี้ได้ประยุกต์ใช้เทคนิค HEART (Human Error Assessment and Reduction Technique) โดยเชื่อมโยงคำตอบจากแบบสอบถามกับกลุ่มปัจจัยที่ ก่อให้เกิดความผิดพลาดของมนุษย์ (Error Producing Conditions: EPCs) และแปลงคะแนน ประเมินเป็นค่า Assessed Proportion (AP) เพื่อคำนวณเป็นดัชนีความเสี่ยงเชิง HEART สำหรับใช้เปรียบเทียบความเสี่ยงระหว่างองค์กรและระหว่างสถานการณ์อย่างเป็นระบบ ในการศึกษานี้ ได้จัด กลุ่มข้อคำถาม 20 ข้อออกเป็น 6 กลุ่ม EPC ได้แก่ Time Pressure, Operational Uncertainty, Stress, Training/Preparedness, Human-Machine Interface/Equipment และ Communication
การประเมินระบบใช้ข้อมูลตัวอย่างเชิงนำร่องจำนวน 90 กรณี จากองค์กรตัวอย่างในธุรกิจ ขนส่งน้ำมัน 3 องค์กร ได้แก่ บริษัท A บริษัท B และบริษัท C โดยกำหนดให้องค์กรละ 30 กรณี และแบ่งเป็น 3 สภาวะ ได้แก่ สภาวะปกติ สภาวะสงคราม และสภาวะหลังสงคราม สภาวะละ 10 กรณีต่อองค์กร เพื่อทดสอบความสามารถของแพลตฟอร์มในการจัดเก็บ ประมวลผล และ แสดงผลข้อมูลเชิงวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่าแนวโน้มของผลการคำนวณมีความสอดคล้องกันใน ทุกกรณี กล่าวคือ สภาวะสงครามให้ค่าดัชนีความเสี่ยงเชิง HEART สูงที่สุด รองลงมาคือ สภาวะ หลังสงคราม และต่ำที่สุดคือสภาวะปกติ นอกจากนี้ยังพบว่า บริษัท C มีค่าดัชนีความเสี่ยงสูงที่สุด รองลงมาคือบริษัท B และต่ำสุดคือบริษัท A
ผลลัพธ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าแพลตฟอร์มสามารถสนับสนุนการประเมินวัฒนธรรมความปลอดภัย การเปรียบเทียบความเสี่ยง และการใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์ เพื่อประกอบการตัดสินใจของ ผู้บริหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ดี ค่าที่ได้ควรตีความในฐานะ “ดัชนีความเสี่ยงเชิงเปรียบ เทียบ” มากกว่าค่าความน่าจะเป็นของความผิดพลาดโดยตรง เนื่องจากงานวิจัยนี้มุ่งประเมิน ความสามารถของแพลตฟอร์มด้วยข้อมูลเชิงสถานการณ์ในระดับนำร่อง
|
| คำสำคัญ |
วัฒนธรรมความปลอดภัย; วุฒิภาวะความปลอดภัย; HEART; ดัชนีความเสี่ยงเชิง HEART; เว็บแอปพลิเคชัน; แดชบอร์ดวิเคราะห์ข้อมูล
|
| ปี พ.ศ. |
2569
|
| ปีที่ (Vol.) |
12
|
| ฉบับที่ (No.) |
3
|
| เดือนที่พิมพ์ |
กันยายน - ธันวาคม
|
| เลขที่หน้า (Page) |
264-285
|
| ISSN |
ISSN 3027-7280 (Online)
|
| DOI |
|
| ORCID_ID |
0000-0003-1461-1243
|
| ไฟล์บทความ |
https://mitij.mju.ac.th/ARTICLE/R69116.pdf
|
| | |
| เอกสารอ้างอิง | |
| |
Akyuz, E. and Celik, M. (2015). A methodological extension to human reliability
analysis for cargo tank cleaning operation on board chemical tanker ships. Safety Science 75: 146–155.
|
| |
Ayob, A. N., Che Hassan, C. R. and Hamid, M. D. (2022). Safety culture maturity
measurement methods: A systematic literature review. Journal of Loss Prevention in the Process Industries 80: 104910.
|
| |
Bell, J. and Holroyd, J. (2009). Review of human reliability assessment methods
(RR679). London: Health and Safety Executive.
|
| |
Bell, J. and Williams, J. C. (2016). Consolidation of the HEART Human Reliability
Assessment Principles. In: Hazards 26, Symposium Series No. 161. Rugby: IChemE.
|
| |
Cooper, M. D. (2000). Towards a model of safety culture. Safety Science 36(2): 111–
136.
|
| |
Curti, S., Gallo, M., Nocilla, M. R., Montagnani, A., Mattioli, S., Gnoni, M. G. and De
Merich, D. (2025). Safety culture maturity models in occupational safety and health: An updated scoping review. Safety Science 187: 107003.
|
| |
Guldenmund, F. W. (2000). The nature of safety culture: A review of theory and
research. Safety Science 34(1–3): 215–257.
|
| |
Hudson, P. (2007). Implementing a safety culture in a major multi-national. Safety
Science 45(6): 697–722.
|
| |
International Atomic Energy Agency. (1991). Safety culture: A report by the
International Nuclear Safety Advisory Group (Safety Series No. 75-INSAG-4). Vienna: IAEA.
|
| |
Liu, H., Wei, J., Li, Z. and Yang, Y. (2021). Two decades on human reliability analysis: A
bibliometric analysis and literature review. Applied Ergonomics 95: 103448.
|
| |
Reason, J. (1990). Human error. Cambridge: Cambridge University Press.
|
| |
Waterson, P., Robertson, M. M., Cooke, N. J., Militello, L., Roth, E. and Stanton, N. A.
(2019). Maturity models and safety culture: A critical review. Safety Science 117: 88–100.
|
| |
Williams, J. C. (1985). HEART—A proposed method for achieving high reliability in
process operation by means of human factors engineering technology. In: Proceedings of a Symposium on the Achievement of Reliability in Operating Plant (pp. 235–250).
|
| |
Zohar, D. (2010). Thirty years of safety climate research: Reflections and future
directions. Accident Analysis & Prevention 42(5): 1517–1522.
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|