| ชื่อบทความ |
พลวัตการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินหลังก่อตั้งมหาวิทยาลัยพะเยา
|
| ชื่อบทความ(English) |
The Impact of the University of Phayao’s Establishment on Land Use Dynamics
|
|
|
|
| ประเภทบทความ |
บทความวิจัย
|
| ชื่อผู้แต่ง |
นพรัตน์ ใจหมั่น(1), นครินทร์ ชัยแก้ว(1) และ นิติ เอี่ยมชื่น(1*) (Nopparat Chaiman(1), Nakarin Chaikaew(1) and Niti Iamchuen(1*))
|
| หน่วยงาน |
สาขาวิชาภูมิสารสนเทศประยุกต์ คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยพะเยา(1) (Program of Applied Geoinformatics, School of Information and Communication Technology, University of Phayao(1)) *Corresponding author: niti.ia@up.ac.th
|
| ชื่อวารสาร |
วารสารแม่โจ้เทคโนโลยีสารสนเทศและนวัตกรรม ปีที่ 12 ฉบับที่ 2 พฤษภาคม – สิงหาคม 2569
|
| บทคัดย่อ |
การยกระดับเป็นมหาวิทยาลัยพะเยาถือเป็นปัจจัยสำคัญที่กระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจและสังคมในพื้นที่อำเภอเมืองพะเยา ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างมีนัยสำคัญ การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์พลวัตและการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินในเขตอำเภอเมืองพะเยา ในช่วงปี พ.ศ. 2558 ถึง 2568 ซึ่งเป็นช่วงเวลาหลังการก่อตั้งมหาวิทยาลัยอย่างเป็นทางการ โดยประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (Geographic Information System: GIS) ร่วมกับการแปลตีความข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม Landsat-8 เพื่อจำแนกการใช้ประโยชน์ที่ดินออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่ พื้นที่เมืองและสิ่งปลูกสร้าง, พื้นที่เกษตรกรรม, พื้นที่ป่าไม้, แหล่งน้ำ และพื้นที่โล่ง/เบ็ดเตล็ด ผลการศึกษาชี้ให้เห็นถึงการขยายตัวของเมืองอย่างชัดเจน โดยพื้นที่เมืองและสิ่งปลูกสร้าง ในปี พ.ศ. 2568 มีจำนวน 82,949 ไร่ ของพื้นที่อำเภอเมืองพะเยา (ร้อยละ 15.01) เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดถึงร้อยละ 3.68 จากปี พ.ศ. 2558 การเติบโตนี้สอดคล้องกับการลดลงของพื้นที่ป่าไม้ ที่มีจำนวน 230,234 ไร่ (ร้อยละ 41.65) ซึ่งลดลงร้อยละ 2.91 ในขณะที่พื้นที่เกษตรกรรมลดลงเล็กน้อย (ร้อยละ 0.09) ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นถึงพลวัตการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่ที่ได้รับอิทธิพลโดยตรงจากการเติบโตของมหาวิทยาลัยและชุมชนโดยรอบ ข้อมูลที่ได้นี้จะเป็นประโยชน์
อย่างยิ่งสำหรับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการวางแผนและบริหารจัดการเมือง เพื่อรองรับการขยายตัว
ในอนาคตและส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืนของอำเภอเมืองพะเยาต่อไป
|
| คำสำคัญ |
การใช้ประโยชน์ที่ดิน; มหาวิทยาลัยพะเยา; ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
|
| ปี พ.ศ. |
2569
|
| ปีที่ (Vol.) |
12
|
| ฉบับที่ (No.) |
2
|
| เดือนที่พิมพ์ |
พฤษภาคม - สิงหาคม
|
| เลขที่หน้า (Page) |
116-132
|
| ISSN |
ISSN 3027-7280 (Online)
|
| DOI |
|
| ORCID_ID |
0000-0002-9756-9441
|
| ไฟล์บทความ |
https://mitij.mju.ac.th/ARTICLE/R69056.pdf
|
| | |
| เอกสารอ้างอิง | |
| |
กาญจน์เขจร ชูชีพ. (2561). การประเมินความถูกต้อง (Accuracy Assessment: Remote Sensing Technical). Note NO.3(2018). Faculty of Forestry, Kasetsart University.
|
| |
ฉัตรทิพย์ ชัยฉกรรจ์ และคณะ. (2560). การกลายเป็นเมืองของชุมชนโดยรอบมหาวิทยาลัยพะเยา: กรณีศึกษา ตำบลแม่กา จังหวัดพะเยา. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่, 9(3), 178-190.
|
| |
บุญศิริ สุขพร้อมสรรพ์. (2558). การวิเคราะห์ศักยภาพพื้นที่เพื่อรองรับการขยายตัวของชุมชนโดยรอบมหาวิทยาลัยพะเยา. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 23(3), 432-445.
|
| |
มารศรี เงินเย็น. (2560). การกำหนดนโยบายสาธารณะระดับท้องถิ่น เพื่อแก้ไขปัญหาการใช้ที่ดิน
ผิดประเภท: กรณีศึกษา “พะเยาโมเดล” ตำบลแม่กา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 8(2), 1-20.
|
| |
วิติยา ปิตตังนาโพธิ์. (2555). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ “โครงการขยายตัวของเมืองมหาวิทยาลัยต่อการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ชุมชนโดยรอบ กรณีศึกษามหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลก”. มหาวิทยาลัยนเรศวร. พิษณุโลก.
|
| |
สาโรช แสงเมือง, พิชญ รัชฎาวงศ์, และ กฤตยาภรณ์ เจริญผล. (2566). การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศในการวิเคราะห์ความเปลี่ยนแปลง การใช้ที่ดินด้วยข้อมูลดาวเทียม. วารสารวิชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า (CRMA Journal), 21, 12-27.
|
| |
สุภาวดี บุญยฉัตร และคณะ. 2546. ผลกระทบของการจัดตั้งมหาวิทยาลัยต่อชุมชนโดยรอบ.วารสารสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ. 35(2); 263-265.
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|